In de negentiende eeuw bepaalden twee kalkovens samen met de Gereformeerde kerk het silhouet van Zoutkamp. Het dorp leverde vooral schelpen aan kalkbranderijen in Noord-Nederland.
Langs de Nittersweg tussen Lauwerzijl en Zoutkamp ligt een bijzonder stukje geschiedenis: de Koninginnetrap. Deze trap tegen de oude zeedijk herinnert aan het koninklijk bezoek van Wilhelmina aan de Lauwerszee in 1929.
Het Korte Heufd is de historische kade aan de voormalige buitenhaven. Ooit het maritieme middelpunt waar vissers en de veerboot naar Schiermonnikoog vertrokken, biedt dit levende erfgoed nu plek aan de pleziervaart.
Sinds 1877 was het Lange Heufd decennialang de vaste ligplaats van de Zoutkamper vissersvloot. Na de afsluiting van de Lauwerszee in 1969 transformeerde deze historische kade tot de thuishaven van de bruine vloot.
De Reitdiepsluis uit 1877 beschermde het achterland door het Reitdiep af te sluiten van de Lauwerszee. Dit waterwerk, bekend als de 'Poort tot Groningen', is samen met de sluismeesterswoning een trots Rijksmonument.
Met zijn opvallende trapgevels is het sluismeestersverblijf dé blikvanger van de Reitdiepsluis. Ooit de werkplek van de sluiswachter, nu de brugsturing. Leuk detail: door een renovatie staat het pand iets scheef.
In de buitenhaven van Zoutkamp staat uitkijktoren Kaap Garmt. Deze stalen replica van een historische kaap op de Engelsmanplaat is vijftien meter hoog en gratis te beklimmen voor een weids uitzicht over de omgeving.
