Gekleurde Huisjes

Een nieuw stukje Zoutkamp

De gekleurde huisjes zijn niet historisch, de rij werd in 1997 als nieuwe bebouwing gerealiseerd. De Scandinavische uitstraling was het idee kwam van Matthijs van der Ploeg, destijds verbonden aan garnalenhandel De Rousant. In een interview vertelde hij dat hij op een beurs een stand met gekleurde huisjes zag en daardoor op het idee kwam om ook in Zoutkamp iets bijzonders met de kade te doen. ^{[1] Bronvermelding
Kleurige huisjes Zoutkamp
Visit Groningen [2] Bronvermelding
Zoutkamp: van stoer vissersdorp naar toeristisch troetelkind
Noorderland}

Van der Ploeg nam daarbij het initiatief om de nieuwe bebouwing te voorzien van red cedarhout en verschillende kleuren. Het was geen poging om een historisch stukje Zoutkamp te reconstrueren, maar juist een eigentijdse manier om de omgeving aantrekkelijker en opvallender te maken. Het resultaat bleek uiteindelijk zo bepalend voor het dorpsbeeld dat de huisjes tegenwoordig als een van de herkenningspunten van Zoutkamp worden gezien. ^{[3] Bronvermelding
Category: Colorful houses in Zoutkamp
Wikimedia Commons}

Daarmee hebben de gebouwen een interessante plaats in de geschiedenis van het dorp. Ze zijn relatief jong, maar inmiddels zelf onderdeel geworden van het beeld dat mensen met Zoutkamp associëren.

Geen openluchtmuseum

Wie langs de Reitdiepskade loopt, zou door het uiterlijk van de huisjes gemakkelijk kunnen denken dat het om historische bebouwing gaat. Dat is dus niet het geval. De gebouwen zijn ontworpen en gebouwd als bedrijfsruimte en hebben ook daarna vooral een praktische functie gehouden.

De relatie met de visserij is daarbij belangrijk. Zoutkamp heeft eeuwenlang een sterke band gehad met de visserij en de haven. De afsluiting van de Lauwerszee in 1969 veranderde de positie van het dorp ingrijpend. De visserij verdween niet, maar de haven verloor wel haar directe verbinding met de open Waddenzee. ^{[4] Bronvermelding
Dorpswandeling Zoutkamp
Visit Groningen}

De gekleurde huisjes stammen uit een veel latere periode, maar staan daarmee wel midden in die veranderende havenomgeving. Ze vormen als het ware een moderne laag bovenop een veel oudere geschiedenis.

Werken aan de haven

Ook tegenwoordig zijn de huisjes geen decorstukken die alleen voor toeristen bestaan. Aan de Reitdiepskade zijn nog altijd bedrijven actief die een relatie hebben met de visserij en de maritieme geschiedenis van Zoutkamp.

Rousant is daarbij een belangrijke naam. Het bedrijf is actief in onder meer garnalen en schelpdieren en heeft zijn bedrijfsadres aan de Reitdiepskade. Ook andere bedrijvigheid heeft in en rond de gekleurde panden een plek gevonden. ^{[5] Bronvermelding
Contact en vestigingen
Rousant}

Dat maakt de kade juist interessant. Je kijkt hier niet naar een nagebouwd stukje vissersdorp, maar naar een plek waar wonen, werken, toerisme en de herinnering aan de visserij naast elkaar bestaan.

Van opvallend idee naar dorpsicoon

De keuze voor verschillende kleuren was in 1997 misschien vooral bedoeld om de kade aantrekkelijker te maken. Inmiddels hebben de kleuren een heel andere betekenis gekregen. Ze zijn onderdeel geworden van de visuele identiteit van Zoutkamp.

De vergelijking met Scandinavië en met kleurrijke havenplaatsen als Bergen ligt voor de hand. Ook toeristische organisaties gebruiken de huisjes tegenwoordig nadrukkelijk als herkenningspunt in hun informatie over Zoutkamp. ^{[6] Bronvermelding
Reitdiepskade
Visit Wadden}

Dat maakt de geschiedenis van de huisjes misschien wel extra aardig. Ze zijn niet oud, maar voelen inmiddels wel alsof ze er altijd hebben gestaan. Juist dat is een mooi voorbeeld van hoe een dorp in de loop van de tijd nieuwe elementen aan zijn identiteit kan toevoegen.

Een stukje geschiedenis dat nog volop in gebruik is

Wie voor een foto naar de Reitdiepskade komt, ziet vooral de kleuren en de vorm van de huisjes. Wie wat langer blijft kijken, ziet iets anders: deuren die opengaan, bedrijfsactiviteiten en een kade die nog steeds wordt gebruikt.

De gekleurde huisjes vertellen daardoor twee verhalen tegelijk. Het ene gaat over een ondernemer die in de jaren negentig een opvallend idee kreeg en daarmee een stukje nieuwbouw een heel eigen gezicht gaf. Het andere gaat over Zoutkamp zelf, een dorp dat voortdurend is veranderd maar zijn band met de haven en de visserij nooit helemaal heeft verloren.

Dat de huisjes inmiddels tot het vaste beeld van Zoutkamp behoren, laat zien dat “historisch” niet altijd hetzelfde hoeft te betekenen als “oud”. Ook een gebouw uit 1997 kan, als het maar lang genoeg onderdeel is van het dagelijks leven, geschiedenis van een dorp worden.