Aan de S.H. Woldringhstraat in Zoutkamp staat een vakantiehuis met een bijzondere geschiedenis. Het huis is afkomstig uit het oude vissersdorp en werd in de jaren zestig afgebroken. De onderdelen bleken echter bewaard te zijn gebleven en kwamen tientallen jaren later weer terug naar Zoutkamp.
Het gaat om het voormalige huis van Tjark Visser en zijn vrouw Grietje, gebouwd in 1914. Tjark was visser en hield zich daarnaast bezig met de robbenjacht. Het huis maakte deel uit van het oude Zoutkamp en was een van de woningen die het dorp zijn karakter als vissersplaats gaven.
In 2008 keerde het huis terug naar zijn geboorteplaats. De oude stenen, balken en andere onderdelen werden met de tjalk De Bruinvisch vanuit Enkhuizen naar Lauwersoog gebracht en vandaar naar Zoutkamp begeleid door de reddingboot Gebroeders Luden en het museumschip ZK 4 Albatros.
De terugkeer was daarmee nog niet het einde van het verhaal. Het huis moest opnieuw worden opgebouwd en kreeg uiteindelijk een nieuwe bestemming als vakantiehuis. Zo kreeg een verdwenen stukje van het oude Zoutkamp opnieuw een plaats in het dorp.
Het vissershuisje van Tjark en Grietje stond vroeger aan de Spuistraat in Zoutkamp. Het was een eenvoudige woning uit 1914, passend bij het karakter van het oude vissersdorp. Tjark Visser was de laatste bewoner van het huis.
[1]
Bronvermelding
't Hoeske van Tjark en Grietje komt weerom
De Schudzeef
Het oude Zoutkamp bestond uit dicht op elkaar gebouwde woningen, met smalle stegen en straten tussen de huizen. De woning van Tjark en Grietje maakte deel uit van dat dorpsbeeld. Door de veranderingen in Zoutkamp in de jaren zestig verdween een groot deel van de oude bebouwing.
Niet alle oude huizen verdwenen echter volledig. Een aantal woningen werd naar het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen gebracht. Daar werd een gedeelte van het oude Zoutkamp opnieuw opgebouwd. Ook het huis van Tjark Visser kwam uiteindelijk in Enkhuizen terecht.
[2]
Bronvermelding
Buitenmuseum
Zuiderzeemuseum
Toen het huis later niet meer als woning werd gebruikt, raakte het zijn oorspronkelijke functie kwijt. Het gebouw werd afgebroken, maar delen van het huis bleven bewaard. Lange tijd was niet duidelijk waar alle onderdelen waren gebleven.
Bij de herbouw van een ander Zoutkamper vissershuisje in 2007 kwam opnieuw aandacht voor de oude woningen die naar Enkhuizen waren gebracht. Tijdens een zoektocht bij het Zuiderzeemuseum werden resten gevonden die aanvankelijk niet als een compleet huis herkenbaar waren. Het bleek om onderdelen van het huis van Tjark Visser te gaan.
De vondst maakte het mogelijk om het verhaal van het verdwenen huis opnieuw op te pakken. Kunstenaar Ida van der Lee raakte erbij betrokken en maakte het kunstproject De Zouttocht. Het project stond in het teken van het terugbrengen van het huis naar Zoutkamp.
In 2008 werd dat plan werkelijkheid. De bewaard gebleven bouwmaterialen werden verzameld en gingen aan boord van de Friese dektjalk De Bruinvisch van Cees Dekker. Het ging niet om een compleet huis, maar om de onderdelen die nodig waren om het later opnieuw op te bouwen.
Op donderdag 10 juli 2008 kwam De Bruinvisch na een tocht over het IJsselmeer aan in Lauwersoog. Vanaf daar voer het schip richting Zoutkamp. De reddingboot Gebroeders Luden en het museumschip ZK 4 Albatros begeleidden de tjalk naar het dorp.
In Zoutkamp werd het huisje feestelijk ontvangen. Wethouder Hiemstra en Greta Kuiper-Visser, de dochter van de laatste bewoner, namen het huis namens het dorp in ontvangst. Voor de familie Visser was het een bijzonder moment: het huis waarin haar vader had gewoond, keerde na tientallen jaren terug.
Diezelfde avond werd De Bruinvisch naar de voormalige droogschuur van Bolt aan het Hunsingokanaal gebracht. Met hulp van de vrijwillige brandweer, andere vrijwilligers en een kraan van Rousant werden de onderdelen uit het schip gehaald. Daar konden ze ongeveer een jaar worden opgeslagen.
De terugkeer naar Zoutkamp betekende dus niet dat het huis direct weer op zijn oude plek stond. Eerst moesten de onderdelen worden opgeslagen en daarna moest een nieuwe locatie worden gevonden. In de oorspronkelijke berichtgeving uit 2008 werd dat treffend samengevat met de woorden: “Nou nog ’n plakje ien ’t dorp.”
Het huis kreeg uiteindelijk opnieuw een plaats in Zoutkamp en werd herbouwd als vakantiehuis. Daarmee kreeg het niet alleen een nieuwe functie, maar bleef ook een tastbaar onderdeel van de geschiedenis van de Zoutkamper visserij bewaard.
[3]
Bronvermelding
Vissershuis Zoutkamp
Visit Wadden
Het bijzondere aan dit huis is vooral dat het na zijn verdwijning niet verloren is gegaan. De stenen en houten onderdelen bleven bewaard, werden na tientallen jaren teruggebracht en kregen opnieuw een plek in het dorp. Het verhaal van Tjark en Grietje is daardoor nog altijd verbonden met het Zoutkamp van nu.
Bronnen, noten en/of referenties
- ^ 't Hoeske van Tjark en Grietje komt weerom. De Schudzeef
- ^ Buitenmuseum. Zuiderzeemuseum
- ^ Vissershuis Zoutkamp. Visit Wadden
